Chúng tôi tìm đến cơ sở xuất muối tre của Công ty TNHH Bio Korea Việt Nam Chi nhánh Quảng Bình, đóng tại xã Vạn Trạch, do ông Hoàng Duy Hải làm chủ. Khi hỏi về cơ duyên đến với nghề chế biến muối tre, ông Hải cho biết: "Tình cờ biết câu chuyện sản phẩm muối được nung trong ống tre đang là sản phẩm tốt cho sức khỏe, được người tiêu dùng ưa chuộng, sử dụng rộng rãi tại Hàn Quốc. Thấy nguyên liệu nước mình, địa phương mình có sẵn lại dồi dào, tôi nghĩ tại sao mình không thử làm?".

Năm 2015, sau thời gian tìm tòi, học hỏi và nghiên cứu, ông Hải cùng vợ đã quyết định đầu tư xây dựng cơ sở sản xuất muối tre thủ công theo phương pháp của người Hàn Quốc. Địa điểm chọn làm khu sản xuất là xã Vạn Trạch, vì thuê được nhiều đất và tận dụng cơ sở hạ tầng sẵn có từ một đơn vị trên địa bàn.

Hai nguyên liệu chính để sản xuất muối tre là những hạt muối trắng tự nhiên và cây tre (trên 3 năm tuổi, đường kính phải 10cm). Trong đó, muối được ông Hải ưu tiên chọn mua chủ yếu từ làng muối truyền thống Phú Lộc (xã Quảng Phú, huyện Quảng Trạch), còn cây tre thì tìm mua ở các làng quê trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, chủ yếu ở xã Văn Hóa, huyện Tuyên Hóa. Hai vật liệu khác đi kèm không thể thiếu để chế biến muối tre: gỗ cây thông (dùng làm nguyên liệu đốt lò nung) và đất sét (được khai thác từ các cánh đồng trong tỉnh với độ sâu dưới 3m).

Khi các thiết bị, máy móc, nguyên liệu được đưa về cơ sở sản xuất đầy đủ, công đoạn chế biến muối tre bắt đầu. Để tinh chế ra muối tre, đầu tiên người ta đổ đầy muối vào các ống tre đã được cắt sẵn thành từng đốt; tiếp theo, bịt kín 2 đầu ống tre bằng đất sét; sau đó, đưa vào lò nung; bên dưới lò nung được đốt bằng củi thông. Ông Hải giải thích: "Sở dĩ phải bỏ muối vào ống tre tươi mà không phải thân cây khác bởi trong cây tre tươi có chứa loại nước cốt rất đặc biệt mà dân gian thường gọi là "trúc lịch" (nước lấy được khi đốt tre tươi), dùng làm thuốc đông y chữa nhiều bệnh; đất sét sẽ bịt kín để muối không đổ ra ngoài khi đưa vào lò nung ở nhiệt độ cao; còn củi bằng gỗ thông - loại gỗ có tinh dầu tốt giúp chữa được nhiều bệnh, khi đốt sẽ khuếch tán trong không khí hòa vào muối tre rất tốt cho sức khỏe".

Để sản xuất 1,5 tạ muối tre, mất 1 tấn muối biển và hơn 30 cây tre dài trên 6m. Việc chế biến muối tre rất công phu và mất thời gian, phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình. Để muối thông thường ra thành phẩm muối tre, lò nung phải đốt tới nhiệt độ từ 1.200 - 1.400 độ C, mỗi lần mất đến 12 giờ. Trong lần nung đầu tiên, các ống tre cháy thành tro cứng như nham thạch, khoáng chất trong cây tre sẽ ngấm vào muối, lúc này muối đã tan chảy và đông cứng lại. Đem muối ra nghiền thành bột rồi đưa vào ống tre mới, tiếp tục cho vào lò để nung. Cứ như vậy, phải nung lần lượt 9 lần mới thành thuốc.

Theo ông Hải, “Sở dĩ phải trải qua nhiều lần nung muối như vậy là để loại bỏ các tạp chất và thành phần kim loại nặng có trong muối, tối đa hóa việc hấp thụ các khoáng chất tốt từ tre, củi thông và đất sét. Dù là công nghệ thủ công nhưng được áp dụng tiêu chuẩn Hàn Quốc nên luôn phải tuân thủ chặt chẽ các quy trình, sản phẩm mới bảo đảm chất lượng. Muối tre, sau khi tinh chế, có chứa các khoáng chất phong phú, giá trị chất lượng cao, bảo đảm 100% tự nhiên, tốt, an toàn cho sức khỏe con người. Ngoài công dụng là gia vị nêm nếm thức ăn, giàu khoáng chất, cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể, muối tre còn dùng chữa trị nhiều chứng bệnh về hô hấp, tiêu hóa, đái tháo đường và viêm nhiễm...”.

Được biết, sản phẩm muối tre Kosal có giá trị kinh tế cao, đáp ứng các tiêu chuẩn để xuất khẩu, vươn ra thế giới. Mỗi năm Công ty TNHH Bio Korea Việt Nam Chi nhánh Quảng Bình sản xuất và xuất khẩu 10 – 15 tấn muối tre, mang lại doanh thu từ 15 – 20 tỷ đồng. Với ưu thế vượt trội, sản phẩm muối tre Kosal đã được Bộ Công Thương tôn vinh và trao chứng nhận là một trong 100 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp khu vực miền Trung - Tây Nguyên năm 2020 và UBND tỉnh Quảng Bình đánh giá xếp hạng sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh năm 2020.

Tiến Thành

Đài TT – TH Bố Trạch