Trước đây khu đất ở gần sân bay Khe Gát có rất nhiều ngôi mộ không có người thân quản lý, chăm sóc. Theo những người cao tuổi trong làng thì những ngôi mộ đó có thể là của các liệt sĩ, thanh niên xung phong, người dân trong xã mà người thân, đồng đội của họ chưa có điều kiện tìm được hoặc bị thất lạc. Ông Cao Xuân Vĩnh - Chủ tịch UBND xã Xuân Trạch cho biết: “Để việc cất bốc, quy tập và hoàn thiện các khu mộ vô chủ bảo đảm tính trang nghiêm, an toàn. Địa phương đã khảo sát, thống kê đầy đủ các phần mộ vô chủ. Tổ chức họp bàn, lấy ý kiến của người dân và sau đó thành lập Ban Chỉ đạo quy tập mộ vô chủ xã, rồi đến các thôn, với nòng cốt là người đứng đầu các chi hội, tổ liên gia tự quản và người cao tuổi trong thôn. Quá trình cất bóc, quy tập, chúng tôi cũng thực hiện công tác định vị trên bản đồ, đánh số thứ tự cho các ngôi mộ vô chủ trước khi di chuyển để sau này không bị thất lạc, mất dấu vết”.

Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, nên người dân xã Xuân Trạch đã đồng lòng, góp sức, cùng chung tay thực hiện việc di dời các phần mộ không có người thân chăm sóc. Đến nay, toàn xã đã di dời được gần 1.100 ngôi mộ, với tổng kinh phí thực hiện khoảng 1 tỷ đồng, trong đó phần lớn từ nguồn đóng góp của nhân dân theo hình thức xã hội hóa. Những ngôi mộ không có người thân chăm sóc trước đây giờ đã được đưa về nơi tập trung tại nghĩa trang các thôn, được xây mới bằng bê tông kiên cố và thường xuyên được chăm lo hương khói. Ông Hoàng Quyết Thắng - Trưởng thôn 4 xã Xuân Trạch chia sẻ: “Việc triển khai cất bốc mộ vô chủ bước đầu chúng tôi cứ nghĩ rằng rất khó. Nhưng sau khi biết được ý nghĩa và tính nhân văn của việc làm này thì bà con đã rất đồng tình hưởng ứng. Bởi thế cho nên trên địa bàn thôn có gần 200 ngôi mộ vô chủ, nhưng trong vòng 3 ngày chúng tôi đã hoàn thành việc cất bóc để đưa về tại nghĩa trang của thôn”.

Ông Nguyễn Văn Quế - Thôn 6 xã Xuân Trạch cho biết thêm: “Từ lúc đưa được những ngôi mộ vô chủ về tại nghĩa trang của thôn, bà con ở đây rất mừng và rất phấn khởi. Và hàng năm, hàng tháng có dịp tết, dịp lễ thì bà con đều tổ chức chỉnh trang, dâng hương, xem giống như người thân của mình”.

Việc di dời, quy tập các phần mộ vô chủ để chăm sóc, hương khói là việc làm hết sức ý nghĩa, mang tính nhân văn cao cả. Qua đó đã thể hiện tình cảm, tinh thần đoàn kết, tình làng, nghĩa xóm của những người dân miền núi Xuân Trạch. Để cùng chung tay, góp sức xây quê hương ngày càng văn minh, đổi mới.

Tiến Thành

Trung tâm VH – TT & TT Bố Trạch