Ký kết ký hợp đồng đóng mới con tàu vỏ thép đầu tiên với ngư dân Tôn Thất Vỹ.

Trong thời gian qua, Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (SBIC) đã “đóng thử” tàu đánh cá vỏ thép và bàn giao ba chiếc cho ngư dân ở tỉnh Quảng Ngãi, Nam Định đưa vào sử dụng.

Tại tỉnh ta, sau một thời gian dài xúc tiến, vào một ngày giữa tháng 6-2014, với sự chứng kiến của đại diện lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Bình và SBIC, ngư dân Tôn Thất Vỹ cùng đại diện Công ty Đóng tàu Sông Đào đã ký hợp đồng đóng chiếc tàu cá vỏ thép kết hợp chụp mực và thu mua hải sản đầu tiên của ngư dân Quảng Bình với tổng trị giá hơn 10,3 tỷ đồng. 

Theo ông Nguyễn Ngọc Sự, Chủ tịch HĐTV SBIC cho biết: Chương trình hỗ trợ ngư dân đóng mới tàu thép có ý nghĩa nhằm giúp ngư dân tham gia khai thác vùng biển xa, góp phần phát triển kinh tế, bảo vệ chủ quyền biển đảo và hạn chế tối đa thiệt hại khi bị va chạm trên biển. Với tinh thần đó, SBIC đã chủ động phối hợp với tỉnh để thiết kế các mẫu tàu đánh cá vỏ thép theo tiêu chí vừa phù hợp với tập quán đánh bắt của ngư dân, vừa đáp ứng được các yêu cầu về kỹ thuật với chi phí đầu tư thấp nhất.

Có thể nói, ngư dân lần đầu tiên được tiếp cận các kỹ thuật đóng mới tàu vỏ thép đã đánh dấu bước ngoặt lớn và mở ra một hướng đi mới trong việc xây dựng và hiện đại hóa đội tàu đánh bắt xa bờ của ngư dân Quảng Bình. Bởi lẽ, tỉnh ta có thế mạnh về khai thác hải sản, đội tàu đánh bắt xa bờ với hơn 1.500 chiếc, với sản lượng hàng năm đạt hơn 45 nghìn tấn.

Tuy nhiên, hầu hết tàu cá của ngư dân Quảng Bình đều là vỏ gỗ, đóng thủ công, khó sản xuất trên biển dài ngày, khả năng chịu sóng gió và va đập hạn chế. Vì vậy, thực hiện chủ trương hiện đại hóa đội tàu đánh bắt xa bờ của Chính phủ, đồng thời để khắc phục thực trạng này, tỉnh Quảng Bình hợp tác cùng SBIC đóng tàu vỏ thép cho ngư dân góp phần bảo đảm việc đánh bắt đạt sản lượng, chất lượng cao, đồng thời giúp ngư dân tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Là chủ nhân của chiếc tàu vỏ thép đầu tiên trong tỉnh, anh Tôn Thất Vỹ chia sẻ, hơn 10 năm nay mô hình tàu vỏ thép đã được anh ấp ủ và gây dựng, vì vậy khi được SBIC hỗ trợ đóng tàu thì anh đã không chần chừ mà mạnh dạn quyết định đầu tư ngay và chỉ không đầy 80 ngày nữa thì ước mơ của anh sẽ trở thành hiện thực. Trước khi đi đến ký kết hợp đồng đóng tàu, anh Vỹ đã được đi tham quan các mô hình này ở các tỉnh bạn và anh đã nhận thấy, tàu cá vỏ thép khi đưa vào khai thác thể hiện tính ưu việt hơn hẳn so với tàu vỏ gỗ về tốc độ di chuyển, tính an toàn cùng khả năng đi biển, tính năng khai thác và bảo quản sản phẩm sau khai thác...

Nhận thấy những ưu điểm vượt trội của tàu vỏ thép, nhiều ngư dân ở các địa phương trong tỉnh tham gia tại buổi ký kết đã vô cùng phấn khởi và càng thể hiện quyết tâm được bám biển, vươn khơi trên những con tàu như vậy. Điển hình như những ngư dân phường Quảng Phúc (thị xã Ba Đồn), xã Bảo Ninh (Đồng Hới), xã Cảnh Dương (Quảng Trạch)...

Ông Nguyễn Thanh Đôn, Chủ tịch UBND phường Quảng Phúc, là một trong những địa phương có đội tàu đánh bắt xa bờ hùng mạnh cho biết, những con tàu vỏ thép vừa chắc chắn, an toàn vừa mang lại lợi ích kinh tế cho ngư dân nên tin tưởng sẽ góp phần giúp ngư dân đánh bắt xa bờ hơn, có mặt tại vùng biển xa của Tổ quốc. Vì vậy, được sự hỗ trợ của Nhà nước về nguồn vốn vay ưu đãi, trong thời gian tới, ngư dân phường Quảng Phúc sẽ đăng ký đóng ba tàu cá vỏ thép.

Còn đó những băn khoăn, trăn trở...

Qua trao đổi với nhiều ngư dân trong tỉnh về việc có sẵn sàng tham gia đóng tàu vỏ thép để vươn khơi, bám biển dài ngày thì phần lớn ngư dân đều đồng tình và hưởng ứng cao, tuy nhiên vẫn còn đó nhiều băn khoăn, trăn trở cần sự hỗ trợ và tháo gỡ từ nhiều phía.

 
Một mẫu tàu vỏ thép do SBIC thiết kế đã bàn giao cho ngư dân sử dụng.

Trước hết, hầu hết ngư dân trong tỉnh đều quan tâm trước vấn đề giá thành đóng tàu vỏ thép và cơ chế hỗ trợ của Nhà nước đối với ngư dân tham gia. Nhiều ngư dân cho rằng, nguồn vốn đầu tư tàu vỏ thép quá lớn, từ 5-10 tỷ đồng, nên Nhà nước cần có giải pháp hỗ trợ ngư dân chặt chẽ. Ngư dân Phạm Đén, ở xã Bảo Ninh chia sẻ, nếu một ngư dân đăng ký đóng tàu vỏ thép với giá thành cao thì khai thác phải có hiệu quả kinh tế mới trả được nợ, trong khi đó chi phí đối với tàu vỏ thép lại cao hơn vỏ gỗ, gặp rủi ro trục vớt khó khăn hơn và ngư dân lại không tự sửa chữa được...

Một số ngư dân ở xã Cảnh Dương lại băn khoăn, với tàu gỗ, phương thức đóng tàu đơn giản, giao khoán cho “thợ cả”, trung bình, mỗi con tàu chừng 600-800CV, đóng khoảng 4-5 tháng là xong. Còn nếu đóng tàu thép thì đòi hỏi phải có sự phối hợp, thỏa thuận cụ thể giữa các bên là chủ tàu và cơ sở đóng tàu về các thông số, mẫu mã. Như vậy, ngư dân bằng kinh nghiệm đánh bắt thực tế của mình sẽ đóng góp ý kiến để mẫu tàu phù hợp, hiệu quả hơn. Bởi mỗi nghề, lĩnh vực đánh bắt có kiểu tàu khác nhau, thậm chí mỗi ngư dân có cách đóng tàu khác nhau nên phải có sự trao đổi kỹ.

Ngoài ra, theo kết quả nhà sản xuất được phản ánh, bên cạnh ưu điểm như: khả năng đi biển dài ngày, có tính năng vận hành ổn định và an toàn nhờ được trang bị các thiết bị hàng hải hiện đại giúp ngư dân tự tin bám biển, thì vẫn còn có những khiếm khuyết kỹ thuật mà đơn vị đóng tàu phải tiếp thu để cải tiến chất lượng tốt hơn.

Vì vậy, nhiều ngư dân cho rằng, nếu đơn vị đóng tàu giao tàu theo kiểu “chìa khóa trao tay” sẽ rất khó cho ngư dân. Nên việc đóng tàu vỏ thép, trước hết cần nghiên cứu, lựa chọn những mẫu tàu phù hợp với từng lĩnh vực, ngư trường đánh bắt, vừa bảo đảm quy phạm kiểm định, vừa phù hợp với tập quán đánh bắt của ngư dân.

Ngư dân Nguyễn Thanh Đàn, chủ tàu QB 93845TS ở phường Quảng Phúc lại nêu ý kiến, tàu vỏ thép, tàu công suất lớn yêu cầu kỹ năng hàng hải, khai thác, vận hành máy móc cao hơn, vì vậy muốn tiếp cận tàu vỏ thép thì đòi hỏi ngư dân cần tiếp cận kỹ năng đánh bắt hiện đại, chuyên nghiệp theo đúng nghĩa.

Cùng với đó, ngư dân ở các địa phương cũng đã trao đổi và bày tỏ mong muốn, để ngư dân tiếp tục mạnh dạn đầu tư tham gia đóng mới tàu vỏ thép thì cần có cơ chế trong việc hỗ trợ lãi suất đối với các chủ tàu đã đóng mới tàu vỏ gỗ để ngư dân giải quyết dứt điểm được nợ cũ; tạo điều kiện về khâu thu mua và chế biến nhằm giải quyết tốt đầu ra cho ngư dân; hỗ trợ ngư lưới cụ giúp ngư dân sản xuất; cải tạo, nâng cấp khu neo đậu tàu thuyền và luồng lạch bị bồi lấp để tàu lớn ra vào...

Như vậy, hiện đại hóa đội tàu đánh bắt xa bờ là một trong những nội dung quan trọng trong tiến trình phát triển kinh tế biển, gắn với bảo vệ chủ quyền biển đảo quốc gia. Trong tương lai gần, những con tàu gỗ truyền thống công suất nhỏ sẽ được thay thế bằng những chiếc tàu cá lớn vỏ thép rẽ sóng vươn khơi xa. Song để giúp các ngư dân yên tâm đánh bắt, làm giàu trên vùng biển quê hương thì rất cần những cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp và thiết thực.

Theo Ngọc Lưu
             Báo Quảng Bình