Và năm nay cũng vậy, trong không khí rộn ràng của những ngày đầu xuân mới, trong cái se lạnh của đất trời, tiếng trống thiêng của tộc người Macoong lại vang lên rộn rã giữa núi rừng Trường Sơn hùng vĩ để cầu mong cho một năm mới mưa thuận gió hoà, mọi người sống chan hoà vui vẻ và điều đặc biệt là sau một năm chờ đợi, đây cũng là đêm mà giới hạn của mọi thứ lễ giáo trong đời sống tình cảm của con người được tháo gỡ và thăng hoa.

Tại xã Thượng Trạch, ngay từ sáng sớm của đêm sẽ diễn ra Lễ hội đập trống, (đêm 16 tháng Giêng) công tác chuẩn bị đang gấp rút tiến hành. Trên khoảng đất trống sẽ diễn ra Lễ hội vào tối nay tại Bản Cà roòng1 các chàng trai đang thực hiện các công đoạn làm Trống thiêng cho lễ hội. Mọi hoạt động thường ngày của bà con đã tạm dừng để ai cũng chuẩn bị cho đêm hội lớn nhất trong năm của tộc người mình. Không khí tại khu vực diễn ra lễ hội đã rất rộn ràng.

Chuẩn bị trống thiêng cho lễ hội

Nhà của chủ đất Đinh Xon – người sẽ trực tiếp cúng Giàng trong đêm lễ hội hôm nay tấp nập và bận rộn hơn mọi ngày bởi ông phải chuẩn bị nhiều thứ cho đêm Lễ hội đập trống. Các lễ vật chuẩn bị cúng tế và cả bộ áo quần cúng cũng đã được đưa ra cho mọi người cùng xem. Ông rất vui khi chúng tôi hỏi thăm về ý nghĩa của đêm lễ hội và những thứ liên quan đến phong tục tập quán của người Macoong. Ông cho biết đến tại thời điểm hiện tại, mọi lễ vật quan trọng chuẩn bị cho nghi lễ cúng Giàng của Lễ hội đã chuẩn bị hoàn tất.

Mâm lễ cúng Giàng

Chập choạng tối, từ mọi ngã đường đỗ về nơi diễn ra Lễ hội đã tấp nập với nhiều màu sắc phong tục trên sắc phục của người đi hội. Giờ phút chờ đợi cũng đến, ông Đinh Hợp – Chủ tịch UBND xã Thượng Trạch đã lên khai mạc Lễ hội với những nghi thức đơn giản.

Ông Đinh Hợp – Chủ tịch UBND xã Thượng Trạch khai mạc lễ hội

Lễ cúng Giàng diễn ra trang trọng với nhiều ý nghĩa trong từng lễ vật cúng và lời cúng của ông chủ đất Đinh Xon. Mong muốn của người Macoong muôn đời nay vẫn cầu mong trời đất phù hộ để mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, dân bản no ấm. Và ý nghĩa hơn hết đó chính là mong muốn, khát khao về đời sống tinh thần của tộc người này, là những giá trị về giới hạn của tình yêu. Đêm nay, sau khi Trống thiêng vỡ, giữa mênh mang đất trời dưới ánh trăng tròn huyền hoặc, tình yêu trong tâm thức người Macoong sẽ được thăng hoa và không có sự ràng buộc. Đây cũng chính là nét văn hoá độc đáo và đầy bí ẩn không những cuốn hút mọi người đến với Lễ hội đập trống của người Macoong mà còn thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều đối tượng. Thầy Nguyễn Văn Trung - Giảng viên Trường nghệ thuật quân đội đã không quản đường sá xa xôi từ Hà Nội vào tham dự lễ hội. Thầy chia sẽ: "Đây là lần thứ 2 liên tiếp Thầy đến với Lễ hội này. Với những người làm công tác giảng dạy bộ môn khí cụ trong trường đại học, thầy rất ngạc nhiên và tò mò muốn tiếp cận để tìm hiểu, tại sao tộc người Macoong ở Thượng Trạch lại có Lễ hội không phải đánh trống mà là đập cho trống vỡ và xem đây như là một điềm may mắn trong suốt một năm. Theo thầy Trung, lễ hội đập Trống của người Macoong xã Thượng Trạch còn mang nhiều nét hoang sơ rất thú vị và cần được nghiên cứu kỹ hơn để hiểu hết ý nghĩa của nó".

Đối với Chị Nguyễn Thị Thu Thơm - sinh viên khoa Sử Trường Đại học sư phạm Đà Nẳng chọn Lễ hội đập trống của người Macoong làm đề tài luận văn của mình, khi tham gia lễ hội này đã cho biết: Đối với một sinh viên khoa lịch sử, việc tìm hiểu để hiểu hơn về một lễ hội và với Lễ hội đập trống của người Macoong xã Thượng Trạch rất cuốn hút chị. Chị thực sự thú vị và tò mò với phần hội của buổi lễ, đó là khi trống vỡ là thời khắc bắt đầu cho một đêm tình yêu không ràng buộc".

Trống vỡ - Đêm lễ hội tình yêu bắt đầu

Năm nay, Lễ hội đËp trống của người Macoong có nhiều hơn sự tham dự của du khách người kinh ở dưới xuôi lên, điều đó chứng minh sức hút của lễ hội độc đáo này. Bác Vũ Thanh Bình - du khách ở thành phố Đồng Hới lần đầu tiên tham dự Lễ hội này đã chia sẽ cảm xúc của mình: "Lễ hội thực sự giản dị nhưng rất cuốn hút, nó có nhiều điều làm mình tò mò và muốn chứng minh. Đến với Lễ hội đập trống của người Macoong, ranh giới giữa người miền xuôi và người miền ngược không còn".

Hai bạn trẻ mới cưới

Cùng với đời sống của bà con dân tộc ngày một cải thiện, Lễ hội đập trống này càng được háo hức đón chờ và nó như là một món ăn tinh thần vô giá của tộc người Macoong giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ huyện Bố Trạch./.

Phan Tứ