Đây là xã duy nhất của Bố Trạch có tuyến biên giới đất liền tiếp giáp với huyện Bua La Pha tỉnh Khăm Muộn nước bạn Lào với đường biên giới chung khoảng 54,4km bao gồm 13 mốc quốc giới, từ mốc số 537 đến 549. Sau 10 năm triển khai thực hiện Nghị định 34/2000/NĐ – CP, ngày 18/8/2000 của Chính phủ về Quy chế khu vực biên giới đất liền cơ bản đã mang lại nhiều kết quả thiết thực trong quá trình giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới, góp phần nâng cao đời sống cho bà con dân tộc ở xã biên giới Thượng Trạch.

Xã Thượng Trạch huyện Bố Trạch – địa bàn duy nhất có đường biên giới đất liền với diện tích tự nhiên trên 72.500ha (chiếm ½ diện tích toàn huyện Bố Trạch). Toàn xã có 18 bản nằm rãi rác với 455 hộ và 2.176 khẩu chủ yếu là đồng bào Macoong. Đời sống của bà con nơi đây còn rất nhiều khó khăn, trình độ dân trí thấp so với mặt bằng chung của cả huyện, ý thức quốc gia, ý thức quốc giới còn nhiều hạn chế nên có nguy cơ dể bị các thế lực thù địch, tội phạm an ninh quốc gia và các bọn tội phạm khác lợi dụng nhằm phá hoại mối đoàn kết hữu nghị Việt – Lào và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Xác định những khó khăn cũng như tầm quan trọng của Nghị định 34/2000/NĐ – CP ngày 18/8/2000 của Chính phủ về Quy chế khu vực biên giới đất liền, thực hiện Chỉ thị số 10/2001/CT – UBND ngày 23/3/2001 của UBND tỉnh Quảng Bình về triển khai thực hiện Nghị định 34, UBND huyện Bố Trạch đã tổ chức hội nghị triển khai các nội dung quy định tại Nghị định 34/2000/NĐ –CP của Chính phủ về Quy chế khu vực biên giới đất liền, nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Thông tư số 179/2001/TT – BQP ngày 22//1/2001 của Bộ Quốc phòng hướng dẫn việc thực hiện Nghị định 34/2000/NĐ – CP cho cán bộ và nhân dân, đặc biệt là nhân dân xã biên giới Thượng Trạch. Đồng thời Huyện uỷ Bố Trạch đã quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết 08 – NQ/TW của Bộ chính trị về chiến lược an ninh biên giới và chiến lược bảo vệ tổ quốc trong tình hình mới cho cán bộ, đảng viên trong toàn huyện nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương và các ban nghành, đoàn thể trong toàn huyện. Bên cạnh đó UBND huyện Bố Trạch cũng đã xây dựng và triển khai Kế hoạch số 240/KH – UBND về Tổ chức thực hiện phong trào quần chúng tham gia tự quản đường biên, cột mốc và an ninh trật tự thôn, bản khu vực biên giới, góp phần quan trọng vào việc giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

Trong quá trình triển khai Nghị định 34/2000/NĐ – CP, ngày 18/8/2000 của Chính phủ về Quy chế khu vực biên giới đất liền, Đồn biên phòng 591 và 593 là 2 đơn vị trực tiếp triển khai nhiệm vụ trên địa bàn huyện Bố Trạch. Chính vì thế sau khi triển khai các văn bản của cấp trên, công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao ý thức pháp luật về biên giới, chấp hành quy chế và vai trò của quần chúng nhân dân tham gia quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia được Đồn biên phòng 591, 593 triển khai đồng bộ. Đồn đã tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền địa phương xây dựng nhiều phong trào thiết thực thông qua các mô hình tiêu biểu như “Thanh niên xung kích bảo vệ đường biên”, “Tuổi trẻ giữ nước”, “Người phụ nữ vì biên giới”, “Gia đình không có chồng, con vi phạm pháp luật”…Bên cạnh đó, phối hợp với cấp uỷ Đảng, chính quyền, các ban ngành ở xã biên giới Thượng Trạch tổ chức ký cam kết thực hiện Phong trào tự quản cho 4 bản với 78 hộ gia đình. Đồn Biên phòng 591, 593 luôn luôn phối hợp chặt chẽ, đồng bộ với các cấp ngành liên quan và Hội đồng phổ biến giáo dục pháp luật của huyện tổ chức tuyên truyền được 168 buổi với trên 7.000 lượt người tham gia về nội dung Nghị định 34/2000/NĐ – CP, Luật biên giới quốc gia, Luật an ninh quốc gia, Luật phòng chống tội phạm ma tuý, Luật cư trú và các văn bản pháp luật khác. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền đã góp phần nâng cao nhận thức, hiểu biết về chính sách của đảng, pháp luật của nhà nước về quy chế khu vực biên giới, nâng cao tinh thần cảnh giác trong nhân dân. Trong thời gian qua, quần chúng nhân dân đã cung cấp cho bộ đội biên phòng 1.385 nguồn tin, trong đó có 572 tin có giá trị phục vụ cho việc kịp thời xử lý, ngăn chặn và trấu tranh có hiệu quả.

Công tác đấu tranh phòng chống tội phạm vi phạm quy chế khu vực biên giới, đảm bảo an ninh trật tự ở khu vực biên giới, các Đồn biên phòng đã triển khai toàn diện các biện pháp công tác biên phòng đặc biệt chú trọng xây dựng mạng lưới cơ sở bí mật để nắm tình hình, kết hợp tuần tra, kiểm soát, kiểm tra tạm trú, tạm vắng khu vực biên giới. Qua công tác kiểm tra đã kịp thời phát hiện và xử lý 121 vụ/ 408 đối tượng, trong đó: Vượt biên trái phép 01 vụ/01 đối tượng; Vi phạm quy chế biên giới 86 vụ/313 đối tượng; Gây rối trật tự công cộng 31 vụ/76 đối tượng; Khai thác gỗ trái phép 01 vụ/17 đối tượng; Vận chuyển vũ khí vật liệu nỗ trái phép 02 vụ/2 đối tượng, thu giữ 01 khẩu súng CKC, 11 viên đạn K56 và 40,5kg thuốc nổ. Hoàn chỉnh chủ tục chuyển giao hồ sơ cho Viện kiểm soát khởi tố 02 vụ/2 đối tượng. Nhắc nhở và yêu cầu rời khỏi khu vực biên giới hơn 3.156 lượt người. Nhắc nhở 4 công ty, chủ doanh nghiệp vi phạm quy chế biên giới.

Song song với các biện pháp phối hợp tuần tra kiểm soát, 2 Đồn biên phòng 593, 591 công tác hỗ trợ giúp đồng bào xã vùng biên tiếp cận với các mô hình sản xuất như giúp đồng bào bản Chăm Pu, bản Caroòng II xã Thượng Trạch trồng lúa nước với diện tích 1,4 ha, xây dựng 01 công trình đập nước sạch phục vụ nước sinh hoạt cho đồng bào bản Cồn Roàng, mở 26 lớp học dạy xoá mù chữ cho bà con dân bản với 876 học sinh tham gia và nhiều mô hình chăn nuôi, trồng rừng mang lại hiệu quả khả quan. Ngoài ra, từ năm 2009 đến nay, Đồn Biên phòng 593, 591 đã làm được 21 căn nhà Đại đoàn kết trị giá mổi căn nhà từ 30 đến 35 triệu đồng cho bà con xã Thượng Trạch.

Qua 10 năm thực hiện Nghị định 34/2000/NĐ – CP của Chính phủ về Quy chế khu vực biên giới đất liền, Bố Trạch đã rút ra 5 bài học kinh nghiệm về công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.

Đó là Trong quá trình triển khai thực hiện thường xuyên có sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp trên. Việc tổ chức thực hiện chặt chẽ, cụ thể, sâu sát, phù hợp với tình hình thực tiễn. Chính quyền các cấp, nhân dân luôn tạo điều kiện giúp đỡ các Đồn biên phòng thực hiện hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Đó là cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương, các ngành thường xuyên tuyên truyền, giáo dục bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng, nâng cao nhận thức về pháp luật, ý thức trách nhiệm và việc chấp hành của cán bộ và nhân dân.

Đó là Lực lượng BĐBP đã phát huy vai trò nồng cốt chuyên trách, chủ trì trong việc triển khai thực hiện, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan ban ngành chức năng trong bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia. Thường xuyên tham mưu kịp thời cho Huyện uỷ, HĐND, UBND huyện các đối sách trong công tác quản lý bảo vệ biên giới quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống cho nhân dân, xử lý giải quyết có hiệu quả các vấn đề xảy ra ở khu vực biên giới.

Đó là các cấp, các ngành đã thực hiện tốt cơ chế phối hợp trong quản lý bảo vệ biên giới, giữ dìn an ninh trật tự ở biên giới, xác định rõ trách nhiệm giữa các nhành đặc biệt là lực lượng Công an, Quân sự, Biên phòng. Xây dựng được thế trận Quốc phòng toán dân, an ninh nhân dân vững chắc, xây dựng khu vực biên giới ổn định, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.

Cuối cùng đó là việc triển khai các chương trình, dự án về xây dựng cơ sở hạ tầng đã đem lại hiệu quả cao, đời sống vật chất, tinh thần cuỉa người dân ở xã biên giới Thượng Trạch được cải thiện đáng kể, tạo lòng tin của nhân dân đối với đảng, Nhà nước từ đó người dân có ý thức trách nhiệm hơn trong bảo vệ biên giới quốc gia./.

Phan Tứ