Mô hình nông dân liên kết "bốn nhà" ở nước ta có cách đây hơn 10 năm. Từ khi ra đời, mô hình đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho bà con khi họ được vay vốn để đầu tư sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, tạo nên những vùng sản xuất hàng hóa tập trung có chất lượng.

Ở tỉnh ta, mô hình liên kết "bốn nhà" đối với cây cao su được triển khai một số nơi song vẫn chưa thể hiện được rõ nét. Năm 2013, Hội Nông dân tỉnh đã phát động các hội viên tham gia xây dựng cánh đồng mẫu lớn (CĐML).

Đến nay, những CĐML lớn trên địa bàn tỉnh ta đã được triển khai, nhiều vùng chuyên canh cây lúa, ớt, dưa hấu và sắn thể hiện rõ sự liên kết giữa "bốn nhà" đã được hình thành. Đã có 5 huyện triển khai mô hình liên kết để xây dựng CĐML trồng lúa: gồm huyện Lệ Thủy với diện tích trên 500 ha, Quảng Ninh 256 ha, Bố Trạch trên 230 ha, Quảng Trạch 30 ha và Minh Hóa 78 ha. Các cánh đồng đó đều sản xuất tập trung, có diện tích tương đối lớn và được các công ty, đơn vị ký hợp đồng đầu tư và bao tiêu sản phẩm.

Vụ đông - xuân 2012 - 2013, huyện Lệ Thủy đã làm thí điểm 80 ha lúa trên CĐML tại xã Phong Thủy đã được Công ty CP Tổng công ty Nông nghiệp Quảng Bình đảm nhận cung ứng giống, phân bón, quy trình kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm cho nông dân với giá cao hơn thị trường gấp 1,2 lần. Kết quả, năng suất vụ mùa đó đạt bình quân 75 tạ/ha (bình quân các mùa vụ này những năm trước đạt khoảng 65 tạ/ha). Trước thành công đó, năm nay huyện tiếp tục mở rộng CĐML tại các xã An Thủy, Liên Thủy với diện tích trên 500ha. Hiện những cánh đồng đang được liên kết "bốn nhà" nên người dân rất yên tâm sản xuất.

Người dân yên tâm sản xuất khi có sự liên kết "bốn nhà".

Ông Nguyễn Công Đạt, ở xã Phong Thủy tâm sự: "Nhờ liên kết "bốn nhà" nên người dân chúng tôi được hỗ trợ vốn mua giống, phân bón và được chuyển giao khoa học kỹ thuật nên rất yên tâm sản xuất. Nhờ đó mà lợi nhuận kinh tế được tăng lên đáng kể, cũng không phải lo lắng cho đầu ra sản phẩm như trước". Với sự liên kết này, Công ty giống cây trồng Quảng Bình, Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Lệ Thủy, Công ty TNHH Khoa học công nghệ Vĩnh Hòa ở Nghệ An, Dự án SRI, Hợp tác xã Uẩn Áo, Xuân Hồi đứng ra ký kết đầu tư và bao tiêu sản phẩm cho người dân trồng lúa.

Ông Nguyễn Nam Long, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh cho biết: "Mô hình liên kết "bốn nhà" trên những CĐML tại tỉnh ta được triển khai đối với cây lúa, cây ớt, dưa hấu và cây sắn. Hiện đã có trên 15 đơn vị đứng ra ký kết bao tiêu sản phẩm và cung ứng vật tư cho người dân. Đây là cách làm mới hợp với lòng dân nên chắc chắn sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho bà con. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục vận động và tạo mọi điều kiện tốt nhất để các địa phương mở rộng thêm những CĐML có sự kiên kết "bốn nhà", tạo thành những vùng sản xuất hàng hóa tập trung.

Những năm gần đây, cây ớt được đưa vào trồng nhiều ở tỉnh ta đã mang lại hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, do chưa có sự liên kết nên nhiều khi ớt được mùa nhưng lại rớt giá khiến bà con rất lo lắng. Thấu hiểu được nỗi trăn trở của người dân, Hội Nông dân và ngành Nông nghiệp tỉnh ta đã có chủ trương xây dựng CĐML có sự liên kết "bốn nhà". Thời điểm này đã có 4 cánh đồng mẫu lớn trồng ớt ở huyện Lệ Thủy, Minh Hóa, Bố Trạch và Quảng Ninh với tổng diện tích gần 220 ha. Toàn bộ số diện tích ớt trên đã được 5 đơn vị ký kết thu mua với mức giá ổn định và cung ứng vật tư, kỹ thuật cho người dân sản xuất.

Ông Võ Công Bình, thôn Tây Thành, xã Nam Trạch nói: "Những năm trước đây, gia đình có trồng 2 sào ớt. Tôi thấy trồng có hiệu quả kinh tế gấp 5 đến 6 lần trồng các loại cây khác nhưng giá bấp bênh, có năm phải bán rẻ cho các thương lái. Nhưng năm nay, nhà nước có chủ trương mở CĐML có sự liên kết "bốn nhà" nên gia đình tôi tiếp tục mở rộng diện tích trồng ớt lên tới 6 sào". Theo ghi nhận của chúng tôi, những cánh đồng ớt ở tỉnh ta hiện đang rất phát triển và sẽ cho thu hoạch vào tháng 6 tới.

Ông Nguyễn Cẩm Long, Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Bố Trạch cho hay: "Để giúp bà con mở rộng những CĐML, có sự liên kết "bốn nhà", chúng tôi đã mở 20 lớp tập huấn để hướng dẫn kỹ thuật, bảo quản nguồn giống, ra lịch thời vụ cho bà con sản xuất". Nhờ sự quan tâm, liên kết đồng bộ giữa "bốn nhà" đã giúp cho nông dân huyện Bố Trạch chuẩn bị có một vụ mùa bội thu, lại bán được giá. Không chỉ có cây ớt mà ở huyện còn có các mô hình liên kết cho người dân trồng sắn, lúa và dưa hấu. Hiện cả huyện đã có gần 232ha lúa, 3.200ha sắn và 600ha dưa hấu được các công ty ký kết đầu tư và bao tiêu sản phẩm.

Ông Hồ Văn Chu, Giám đốc Công ty Chu Hạnh ở xã Đại Trạch huyện Bố Trạch cho biết: "Hiện công ty chúng tôi đang ký kết đầu tư cho nông dân trong huyện trồng 204 ha ớt, 600ha dưa. Ngoài ra, công ty còn hỗ trợ cho bà con ở huyện Quảng Ninh, Lệ Thủy trồng dưa leo và mướp đắng; liên kết với các đơn vị ngoài tỉnh ký kết đầu tư và thu mua nhiều sản phẩm nông nghiệp cho người dân tỉnh ta".

Có thể khẳng định rằng, mô hình liên kết "bốn nhà" ở tỉnh ta tuy vẫn còn rất mới lạ nhưng đó sẽ là hướng đi mới trong ngành Nông nghiệp tỉnh ta. Bởi mô hình đã tạo ra những vùng sản xuất hàng hóa tập trung, giúp cho bà con yên tâm sản xuất, thể hiện được sự quan tâm của nhà nước, nhà khoa học và các doanh nghiệp đối với nông dân.

Theo Xuân Vương
  Báo Quảng Bình