Giếng nước bị nhiễm độc, gia đình anh Thuận đã lấp đi và đào giếng mới nhưng vẫn bị nhiễm mặn.

Nước sạch, nỗi trăn trở của người dân Thanh Trạch

Thanh Trạch là xã nằm sát biển, có sông Gianh và sông Thanh Ba chảy qua nên vùng đất này nhiễm phèn, nhiễm mặn khá nặng. Bên cạnh đó, hầu hết các thôn ở xã đều chưa có hệ thống thoát nước thải. Nước thải sinh hoạt đều thải trực tiếp ra đường và thấm xuống đất. Đối với khu trung tâm của xã đã có hệ thống thoát nước thải, tuy nhiên hệ thống đã xuống cấp và không bảo đảm yêu cầu vệ sinh môi trường. Các nghĩa trang hiện nằm rải rác trong khu dân cư, không bảo đảm cách ly vệ sinh cùng với chất thải rắn thu gom và xử lý chưa đúng quy định.

Chính vì vậy nguồn nước ở nơi đây càng thêm bị ô nhiễm. Hiện nay toàn xã có khoảng 14.000 người, đang sử dụng ba nguồn nước chính. Một bộ phận nhỏ (gần 100 hộ) sử dụng nước của Hải đội 2 bộ đội biên phòng. Một bộ phận khá đông chiếm đại đa số sử dụng nước chủ yếu lấy từ nguồn nước ngầm (được khai thác từ giếng đào độ sâu trung bình khoảng 5-8 m, giếng khoan ở quy mô hộ gia đình có độ sâu khoảng 12-15 m và đều chưa qua xử lý nên không bảo đảm vệ sinh). Bộ phận còn lại mua nước sạch ở xã Bắc Trạch, mỗi m3 nước có giá từ 100-120 nghìn đồng.

Mặt khác, Quảng Bình là tỉnh chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh. Gần 40 năm sau chiến tranh nhưng trên mảnh đất này còn biết bao bom, mìn nằm lẩn khuất trong lòng đất, qua năm tháng  dần dần ngấm sâu làm cho nguồn nước bị nhiễm độc. Xã Thanh Trạch cũng phải gánh chịu những dư âm đó. Nhiều gia đình vì sử dụng nguồn nước mà bị bệnh. Gia đình anh Lưu Đức Thuận ở thôn Quyết Thắng cả hai vợ chồng đều bị bệnh viêm cầu thận, viêm gan B. 6 đứa con của anh chị cũng bị bệnh thận, trong đó có 3 người đã chết vì hội chứng hư thận, một người đang phải chạy thận nhân tạo. Hậu quả đó là do gia đình anh sử dụng nguồn nước giếng ở nơi có bom. Nguồn nước đã bị nhiễm độc nặng nhưng gia đình không hề hay biết.

Từ thực tiễn nơi đây, nước sạch trở thành nhu cầu bức thiết hơn bao giờ hết của người dân. “Hiện tại do biển ngày càng lấn sâu vào đất liền cùng với hệ thống vệ sinh tiêu hủy chưa bảo đảm làm nguồn nước ngầm bị ô nhiễm. Người dân đang rất cần nước sạch cho vấn đề sức khỏe”... đó là lời chia sẻ của anh Hồ Bắc Hải ở thôn Thanh Niên. Chúng tôi hiểu sự mong mỏi của anh Hải và những người dân ở đây về một công trình nước sạch.

Chị Lê Thị Loan ở thôn Thanh Vinh tâm sự: Năm 1989, gia đình chị là gia đình đầu tiên của xã Thanh Trạch dùng giếng nước khoan. Giếng khoan nhà chị sâu 18m nhưng vẫn bị nhiễm phèn, chỉ dùng được trong vệ sinh hằng ngày như tắm rửa, giặt giũ... chứ không thể dùng được để ăn uống. Những gia đình có điều kiện thì còn dùng được giếng khoan, những gia đình không có điều kiện thì đành dùng nước giếng khơi có độ nhiễm mặn cao hơn. Còn nước ngọt dùng cho ăn uống thì phải đi chở từ giếng làng về, cách xa thôn khoảng 3km.

“Nút thắt” được tháo gỡ

Nước ngầm sâu càng ngày càng bị nhiễm phèn, nhiễm mặn, không thể khai thác sử dụng trực tiếp. Đây là vấn đề nổi cộm nhất của xã Thanh Trạch và cần được sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp, các ngành. Như “nắng hạn gặp mưa rào”, trong khi toàn xã đang rất khan hiếm nguồn nước sạch dùng cho ăn uống, sinh hoạt thì Sở NN và PTNN đã đầu tư dự án xây dựng công trình “Cấp nước sạch và vệ sinh môi trường xã Thanh Trạch, huyện Bố Trạch” do Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) tài trợ. Nguồn vốn đầu tư trên 29 tỷ đồng, trong đó vốn ngân hàng phát triển châu Á chiếm 90% tổng vốn đầu tư, 10% còn lại từ Ngân sách địa phương và đóng góp của người dân.

Công nhân đang xây dựng bể chứa nước sạch.

Công trình này xây dựng hệ thống cấp nước sinh hoạt,  bảo đảm cung cấp nước sạch cho 12.663 người dân xã Thanh Trạch và các đơn vị đóng trên địa bàn xã với công suất nước 1.684 m3/ngày-đêm.

Dự án đang được tiến hành là một tín hiệu vui cho người dân Thanh Trạch. Nó không chỉ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nước sinh hoạt, cải thiện điều kiện vệ sinh khu vực nông thôn mà còn góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Phó bí thư-Chủ tịch UBND xã Thanh Trạch, Nguyễn Văn Lào cho biết: “Bà con rất phấn khởi khi sắp tới sẽ được dùng nguồn nước sạch. UBND xã đã tạo mọi điều kiện để dự án được triển khai thuận lợi như việc giải phóng mặt bằng, xã và dân hỗ trợ ban dự án cùng thi công để quyết tâm đến 2-9-2014 công trình sẽ được đưa vào sử dụng”. Anh Lê Minh Thường, cán bộ giám sát của Chủ đầu tư quản lý dự án cho biết: “Qua kiểm tra của đơn vị tư vấn giám sát theo thực tế tại hiện trường, nhà thầu thi công đạt tiến độ giải ngân cũng như tiến độ tổng thể trong hồ sơ dự thầu đã được chủ đầu tư phê duyệt.

Hiện tại, ban dự án đang triển khai đồng bộ xây dựng tuyến ống phân phối và tuyến ống dịch vụ”. Cùng đó, hàng tuần, Hội Phụ nữ phối hợp với ban nước sạch của xã (thành lập theo dự án) thực hiện ngày “thứ 7 xanh” làm sạch khu dân cư, xây dựng môi trường nông thôn xanh, sạch, đẹp...

“Có nước sạch sinh hoạt, ăn uống cũng vệ sinh hơn, không phải trông chờ vào nguồn nước “trời cho”. Con cái không phải lao đao vì nước nữa. Không chỉ riêng gia đình tôi mà bà con trong thôn nơi đây ai cũng háo hức, mong chờ khi nước sạch về đến mỗi nhà”, đó là lời chia sẻ của chị Nguyễn Thị Hoa ở thôn Đá Nhảy.

Quay trở lại câu chuyện gia đình anh Thuận. Khi được biết toàn bộ xã sắp được sử dụng nước sạch thì ánh mắt em Lưu Thị Thúy ánh lên một niềm vui nhưng cũng không che giấu được nỗi buồn. “Em cảm thấy rất vui vì như vậy em sẽ không phải chờ hứng nước mưa để ăn, uống nữa. Nhưng giá như...”. Tôi hiểu câu nói nửa chừng của em. Vâng, giá như nước sạch có sớm thì gia đình em đã không phải lâm vào hoàn cảnh như bây giờ và em cũng không phải từng ngày chống chọi với căn bệnh do môi trường gây ra... Khi dự án hoàn thành, sẽ không còn một gia đình nào phải gánh chịu nhiều mất mát như gia đình em.

Dự án “Cấp nước sạch và vệ sinh môi trường xã Thanh Trạch-huyện Bố Trạch” hoàn thành, đó không chỉ là niềm vui của xã Thanh Trạch trong lộ trình xây dựng nông thôn mới, mà còn là niềm tin, hi vọng của biết bao người dân rồi sẽ có những dự án như vậy được đầu tư xây dựng ở nhiều địa phương khác trong toàn tỉnh.

Theo Nguyễn Lê Minh
          Baoquangbinh.vn